Ամեն տարի, հոկտեմբերի 25-ին, Եվրոպան նշում է Արդարադատության եվրոպական օրը։ Այս նախաձեռնության նպատակն է արդարադատությունը մոտեցնել քաղաքացիներին, բարձրացնել նրանց իրազեկվածությունը իրենց իրավունքների մասին և ընդգծել Եվրոպայի խորհրդի և Եվրոպական հանձնաժողովի աշխատանքը արդարադատության ոլորտում։ Այս տարի Եվրասիա միջազգային համալսարանը (ԵՄՀ) արդեն երրորդ անգամ միացավ միջոցառումներին։
Հոկտեմբերի 28-ին ԵՄՀ-ում անցկացվեց Արդարադատության եվրոպական օրվան նվիրված միջոցառում՝ JUST FAIR ծրագրի շրջանակում։ Այս նախաձեռնությունը ֆինանսավորվում է Եվրոպական միության կողմից՝ Նիդերլանդների Հելսինկյան կոմիտեի կողմից համակարգվող Հայաստանում արդարադատության ոլորտի բարեփոխումների մշտադիտարկում (JUREMONIA) ծրագրի ներքո, և աջակցում է երիտասարդ հետազոտողներին՝ ուսումնասիրելու արդարադատության հասանելիության բազմաչափ և միջդիսցիպլինար հայեցակարգը։
Միջոցառմանը հյուրերին ողջունեց ԵՄՀ ռեկտոր, աշխ. Գիտ. դոկտոր Սուրեն Օհանյանը. «Գոհունակությամբ ուզում եմ նաև տեղեկացնել, որ այս տարի համալսարանը դարձել է Եվրոպական հանրային իրավունքի կազմակերպության լիիրավ անդամ և այն ձեռքբերումը բացելու է լայն հնարավորություններ միջազգային արդի փորձը ինտեգրել մեր կրթագիտական ծրագրերում: Վստահ եմ, որ այս ամենի արդյունքում է տարեց տարի մեծանում մեր մագիստրոսական ծրագրերի վարկանիշը, որի լավագույն ցուցիչը ընդունելության մրցույթն է»:
Ներկաներին ողջունեց նաև Հայաստանում Նիդերլանդների Թագավորության արտակարգ և լիազոր դեսպան, նորին գերազանցություն Մարիկե Մոնրոյ-Վինթերին։ Դեսպանը վերահաստատեց Նիդերլանդների ամուր հավատարմությունը Օրենքի գերակայությանը և ներկայացրեց Հայաստանում արդարադատության ոլորտի բարեփոխումներին աջակցող շարունակական նախաձեռնությունները։
«Սոցիալական Արդարություն» ՀԿ-ի նախագահ և JUREMONIA ծրագրի կոնսորցիումի անդամ Գայանե Հովակիմյանը ներկայացրեց ծրագրի նպատակները և ընդգծեց ակադեմիայի ու քաղաքացիական հասարակության համագործակցության կարևորությունը՝ համապարփակ արդարադատության հասանելիությունն ապահովող ապագա մասնագետներ դաստիարակելու գործում։
ԵՄՀ Ուսումնամեթոդական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր և JUST FAIR-ի ակադեմիական համակարգող, դոկտոր Ռուբեն Մարկոսյանը ներկայացրեց JUST FAIR նախաձեռնությունը՝ արդարադատության ոլորտում ԵՄՀ ներգրավվածության ավելի լայն շրջանակներում։ Նա ներկայացրեց Արդարադատության հասանելիության նորարարական մագիստրոսական ծրագիրը և մոդուլները, որոնք մշակվել են JUREMONIA-ի շրջանակներում, և վերահաստատեց ԵՄՀ-ի բաց լինելը համագործակցության համար՝ կրթության, վերապատրաստման և հետազոտության ոլորտներում պետական հաստատությունների ու քաղաքացիական հասարակության գործընկերների հետ։
Միջոցառմանը ներկա էր Հայաստանում Ռաուլ Վալենբերգի անվան մարդու իրավունքների եւ մարդասիրական իրավունքի ինստիտուտի տնօրեն տիկին Լաուրա Միլնը։ Տիկին Միլնը ներկայացրեց ՌՎԻ-ի նախաձեռնությունները մարդու իրավունքների և մարդասիրական իրավունքի ոլորտներում, և կարևորեց կրթության ու բազմապրոֆիլային գիտական աշխատանքի նշանակությունը մարդու իրավունքների զարգացման և առաջմղման համար՝ ինչպես ներպետական, այնպես էլ միջազգային մակարդակներում։
Հիմնական զեկույցով հանդես եկավ Հայաստանի Հանրապետության Արդարադատության նախարարի տեղակալ Աննա Կարապետյանը, ով ներկայացրեց Հայաստանի ռազմավարական բարեփոխումները մարդու իրավունքների, դատական և իրավական հարցերի, հակակոռուպցիոն, ինչպես նաև քրեակատարողական և պրոբացիայի համակարգերում։ Տիկին Կարապետյանն անդրադարձավ նաև Հայաստան-ԵՄ համագործակցության հիմնական ուղղություններին՝ շեշտելով Նախարարության դերը երկկողմ ներգրավվածության, վիզաների ազատականացման գործընթացի և ԵՄ-Հայաստան Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի (CEPA) իրականացման գործում։ Հիմնական զեկույցին հաջորդեց հարցուպատասխանի դինամիկ նիստ։
Հաջորդ նիստում ներկայացվեցին JUST FAIR ծրագրի մասնակիցների կողմից մշակված արդարադատության հասանելիության վերաբերյալ հետազոտական նախագծերը։ Միջոցառումը եզրափակվեց ԵՄՀ Իրավաբանական կլինիկայի գործունեությանը նվիրված ներկայացմամբ։
Այս տարվա տոնակատարության առանձնահատուկ կարևորագույն դրվագներից էր տարբեր ակադեմիական ոլորտների ուսանողների կողմից ստեղծված գեղարվեստական նախագծերի ցուցահանդեսը։ Այս աշխատանքներն արտացոլում էին նրանց անձնական տեսլականները Արդարադատության ապագայի վերաբերյալ և առաջարկում էին դրա արժեքների ու մարտահրավերների ստեղծագործական մեկնաբանություն։ Ցուցահանդեսը ցույց տվեց, թե ինչպես կարող է արվեստը կամուրջ դառնալ տարբեր առարկաների միջև և հրավիրել ավելի խորը մտածելու արդարադատության մասին՝ որպես և՛ իրավական հասկացություն, և՛ խորապես մարդկային ու մշակութային փորձառություն։ Այս ստեղծագործական տարրը միջոցառումը դարձրեց առանձնապես հիշարժան՝ ընդգծելով, որ արդարադատությունը և՛ պահպանման ենթակա սկզբունք է, և՛ իրականացման ենթակա արժեք։
